BỆNH VIỆN
TRUYỀN MÁU HUYẾT HỌC

BỆNH THẦN KINH NGOẠI BIÊN TRONG ĐA U TỦY

      1. Tổng quan

Bệnh thần kinh ngoại biên là tình trạng bệnh lý gây ra bởi sự tổn thương của các dây thần kinh vùng “ngoại biên” của cơ thể. Đây là biến chứng thường gặp ở bệnh nhân đa u tủy.

Tình trạng bệnh lý này gặp phải có thể do chính bệnh đa u tủy. Theo thống kê, có đến 20% bệnh nhân có bệnh thần kinh ngoại biên lúc mới được chẩn đoán. Ngoài ra, biến chứng này còn do tác dụng ngoài ý muốn của thuốc điều trị đặc hiệu như Thalidomide (33.3 – 50%), Bortezomib (60 – 75%). Các yếu tố làm tình trạng tổn thương thần kinh ngoại biên nặng hơn gồm: tiểu đường, xơ vữa động mạch, nhiễm trùng, hút thuốc lá, nghiện rượu, thiếu vitamin B12, sử dụng một số thuốc không trị đa u tủy nhưng cũng có ảnh hưởng trên thần kinh ngoại biên.

 

      2. Triệu chứng

      Thần kinh ngoại biên chi phối vận động và cảm giác vùng “ngoại biên” của cơ thể, đặc biệt là vùng cánh tay, bàn tay, ngón tay, cẳng chân, bàn chân. Bên cạnh đó, thần kinh ngoại biên còn bao gồm thần kinh tự chủ, chi phối hoạt động của các cơ quan mà ta không thể điều khiển được như mạch máu, dạ dày, ruột, bàng quang… Triệu chứng của bệnh thần kinh ngoại biên sẽ phụ thuộc vào loại dây thần kinh bị ảnh hưởng.

 
 
 

      Tổn thương thần kinh cảm giác có thể gây ra các triệu chứng như: cảm giác ngứa ran, châm chích, nóng rát, đau tê như điện giật ở tay hoặc chân. Một số trường hợp nặng, bệnh nhân có thể mất cảm giác (có thể bị tê hoặc ít khả năng cảm nhận được áp lực, sờ, nóng hay lạnh), tê liệt theo kiểu mang găng.

      Tổn thương thần kinh vận động có thể gây các triệu chứng như: khó khăn khi sử dụng ngón tay để nhặt hoặc giữ đồ vật, khó khăn khi đi nhanh hoặc dễ vấp ngã khi đi bộ, mất cân bằng, nhạy cảm với sờ chạm hoặc nhiệt độ, co cơ bắp, yếu cơ.

      Tổn thương thần kinh tự chủ có thể gây các triệu chứng như: chóng mặt do thay đổi huyết áp, rối loạn tiêu hóa (tiêu c hảy, táo bón, đầy bụng, trào ngược), rối loạn đi tiểu, bất lực.

 

      3. Phòng ngừa

      Nhận biết sớm bệnh lý thần kinh ngoại biên đóng vai trò rất quan trọng trong điều trị vì vậy bệnh nhân cần theo dõi và báo ngay với bác sĩ điều trị khi có các triệu chứng đã nêu trên. Bệnh nhân có thể được thay đổi liệu trình điều trị khi xuất hiện biến chứng. Một số phương pháp điều trị hỗ trợ: