BỆNH VIỆN
TRUYỀN MÁU HUYẾT HỌC

ĐÔNG LẠNH HỒNG CẦU – MỘT GIẢI PHÁP HỮU HIỆU TRONG LỮU TRỮ, CUNG CẤP NHÓM MÁU Rh ÂM


      Máu là sản phẩm đặc biệt mà chưa một loại sản phẩm nào có thể thay thế hoàn toàn chức năng của máu. Máu vẫn phải lấy từ người hiến máu. Khoa học phát triển và các kỹ thuật y học hiện đại đã tìm ra nhiều hệ nhóm máu khác nhau như hệ ABO, hệ Rh, hệ Kell, hệ MN… Trong đó quan trọng nhất là hệ nhóm máu ABO và hệ nhóm máu Rh.

 

      Hệ nhóm máu ABO có 4 nhóm máu chính là A, B, O và AB. Tỷ lệ người có các nhóm máu A, B, O, AB trong cộng đồng khác nhau ở từng chủng tộc. Ở Việt Nam, tỷ lệ người mang nhóm máu A khoảng 1%, nhóm B khoảng 30%, nhóm O khoảng 43% và nhóm AB khoảng 6%. Nhóm máu O được gọi là nhóm máu “cho phổ thông” tức là có thể cho được tất cả các nhóm nhưng chỉ nhận được máu cùng nhóm. Nhóm máu AB là nhóm máu “nhận phổ thông” tức là nhận được tất cả các nhóm nhưng chỉ cho được người cùng nhóm máu. Người có nhóm máu A có thể nhận được từ nhóm máu O hoặc A, người có nhóm máu B có thể nhận được từ nhóm O hoặc B.

 
 

      Hệ nhóm máu Rh: có hai loại nhóm máu là Rh dương và Rh âm. Người có nhóm máu Rh âm không nhận máu từ nhóm Rh dương (ngoại trừ lần đầu truyền máu vì chưa có kháng thể chống Rh dương). Ở Việt Nam, tỷ lệ người Rh âm chiếm tỷ lệ rất thấp (khoảng 0,07% dân số) nên những người mang nhóm Rh âm được coi là người có nhóm máu hiếm. Trong khi đó ở Châu Âu, Châu Mỹ, Châu Úc,… tỷ lệ này cao hơn nhiều, chiếm khoảng 15 – 40% dân số.

 

      Những người biết mình có nhóm máu Rh âm là những người đã từng đi hiến máu, hoặc những người đã từng làm xét nghiệm về nhóm máu trước đó. Hiện nay, người có nhóm máu Rh âm tham gia câu lạc bộ nhóm máu hiếm thường chỉ đến hiến máu khi được mời trong những trường hợp cần máu Rh âm cấp cứu. Chính vì thế, họ không chủ động được thời gian đi hiến máu. Khi họ muốn hiến máu thì chưa có bệnh nhân Rh âm cần truyền máu; ngược lại khi họ bận đi công tác xa, sức khỏe không tốt,… thì lại có bệnh nhân cần truyền máu nhưng họ không thể đến để hiến máu. Vì thế Ngân hàng máu không có máu Rh âm để truyền cho người bệnh. Điều này gây rất nhiều khó khăn cho quá trình điều trị, có khi ảnh hưởng đến tính mạng người bệnh.

Hiện tại Đông lạnh hồng cầu đã được triển khai tại Bệnh viện Truyền máu Huyết học là một giải pháp hữu hiệu trong lưu trữ - cung cấp nhóm máu Rh âm (nhóm máu hiếm). Đông lạnh hồng cầu là kỹ thuật lưu trữ hồng cầu ở độ đông lạnh sâu bằng chất bảo quản. Các chất bảo quản thông thường chỉ có thể lưu trữ hồng cầu ở nhiệt độ 2 - 60 C trong 35 - 42 ngày. Sử dụng glycerol nồng độ cao có thể bảo quản hồng cầu ở -800 C trong 10 năm. Khi cần, giải đông túi máu, rửa loại bỏ glycerol và sẵn sàng cho sử dụng. Đây là phương pháp hữu ích giúp cho ngân hàng máu đáp ứng được công tác đảm bảo an toàn truyền máu và yêu cầu của một ngân hàng máu hiện đại. Đồng thời người nhóm máu hiếm có thể chủ động đi hiến máu định kỳ từ 3 - 4 lần/ năm và cho vào đông lạnh. Có người nhóm máu Rh âm hiến máu định kỳ, có Ngân hàng máu đông lạnh sẽ đáp ứng kịp thời khi có người Rh âm cần truyền máu.